مانی پلو دامغانی یکی از انواع غذاهای محلی و خوشطعم منطقه دامغان است گه طرز تهیه آسانی دارد. این غذای محلی دامغان را میتوان با گوشت یا مرغ درست کرد و برای نسخه مرغی، سینه مرغ انتخاب مناسبی است چون بعد از پخت بهراحتی ریشریش میشود و لابهلای برنج قرار میگیرد. اگر میخواهید این پلوی خوشمزه را در خانه امتحان کنید و گزینهای عالی برای زماین داشته باشید که پاسخی برای سوال «شام چی بپزم؟» ندارید، حتما دستور تهیه این غذا را در ادامه مشاهده کنید.
مواد لازم برای تهیه مانی پلو دامغانی
- برنج ۴ پیمانه
- سینه یا فیله مرغ حدود ۶۰۰ گرم
- لپه ۱ پیمانه
- رشته پلویی ۱٫۵ پیمانه
- کشمش پلویی ۱ پیمانه
- زرشک نصف پیمانه
- پیاز ۱ عدد درشت
- زعفران دمکرده ۳ تا ۴ قاشق غذاخوری
- روغن به مقدار لازم
- نمک به مقدار لازم
- فلفل سیاه به مقدار لازم
- زردچوبه حدود ۱ قاشق چایخوری
- سیبزمینی برای تهدیگ ۱ تا ۲ عدد
- زیره سیاه ½ قاشق چایخوری، اختیاری
این مقدار مواد برای ۵ نفر مناسب است و میتوانید آن را برای یک وعده خانوادگی یا یک مهمانی کوچک آماده کنید. مقدار کشمش و زرشک را میتوانید با توجه به ذائقه خانواده کمتر یا بیشتر کنید. زیره نیز در برخی دستورهای مانی پلو بهصورت اختیاری استفاده میشود.
مراحل تهیه مانی پلو دامغانی با مرغ
اگر از غذاهای تکراری خسته شدهاید، مانی پلو دامغانی با مرغ میتواند یک انتخاب متفاوت برای سفره شما باشد. در ادامه با روش تهیه مانی پلو مجلسی آشنا خواهید شد.
مرحله اول: برنج و لپه را از قبل آماده کنید
برای اینکه پخت مانی پلو راحتتر شود، بهتر است ابتدا برنج و لپه را آماده کنید. برنج را چند ساعت قبل با آب و مقداری نمک خیس کنید. لپه را نیز حدود ۲ تا ۳ ساعت در آب قرار دهید و در این مدت یک یا دو بار آب آن را عوض کنید.
لپه را پس از آبکشی داخل قابلمه بریزید و با آب تازه روی حرارت متوسط قرار دهید. لپه باید کاملاً نرم شود، اما آنقدر نپزد که شکل خود را از دست بدهد. پس از پخت، آن را آبکش کنید و کنار بگذارید. لپه قرار است در ادامه همراه برنج و رشته دوباره حرارت ببیند؛ بنابراین بهتر است در این مرحله فقط تا حد نرم شدن بپزد.
مرحله دوم: مرغ را با پیاز و ادویه بپزید
پیاز را پوست بگیرید و به چند قسمت تقسیم کنید. مرغ را همراه پیاز، کمی زردچوبه، فلفل سیاه و نمک داخل قابلمه بریزید. حدود ۲ تا ۳ لیوان آب اضافه کنید و اجازه دهید مرغ روی حرارت ملایم بپزد. مقدار آب را آنقدر زیاد نکنید که در پایان حجم زیادی آب مرغ باقی بماند. وقتی مرغ کاملاً پخت، آن را از قابلمه خارج کنید و پس از کمی خنک شدن، با دست یا دو چنگال ریشریش کنید.
در یک تابه مقداری روغن بریزید و مرغ ریشریششده را کمی تفت دهید. سپس حدود ۲ قاشق غذاخوری زعفران دمکرده اضافه کنید. چند دقیقه تفت دادن کافی است تا مرغ هم خوشرنگ شود و هم عطر زعفران را به خود بگیرد. در صورت تمایل، کمی از مرغ زعفرانی را برای مرحله پایانی کنار بگذارید تا روی دیس استفاده کنید.
مرحله سوم: کشمش و زرشک را آماده کنید
کشمشهای پلویی را تمیز کنید و بشویید. اگر کشمشها خشک هستند، میتوانید آنها را حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ولرم قرار دهید و سپس کاملاً آبکش کنید. کمی روغن در تابه بریزید و کشمش را روی حرارت ملایم تفت دهید. کشمش خیلی سریع آماده میشود؛ بنابراین نیازی به سرخ کردن طولانی ندارد.
زرشک را نیز بشویید و چند دقیقه در آب قرار دهید. بعد از آبکش کردن، آن را با مقدار کمی روغن روی حرارت کم تفت دهید. زرشک اگر بیش از اندازه روی حرارت بماند، ممکن است طعم نامطلوبی پیدا کند. برای همین، تفت کوتاه کافی است.
کشمش و زرشک را جداگانه نگه دارید تا هنگام دم گذاشتن و سرو، ظاهر و رنگ هرکدام بهتر حفظ شود.
مرحله چهارم: برنج را بجوشانید
یک قابلمه نسبتاً بزرگ را با آب پر کنید و روی حرارت زیاد بگذارید تا آب به جوش برسد. آب برنج خیسخورده را خالی کنید و برنج را داخل آب جوش بریزید. بعد از چند دقیقه، لپه پخته را نیز به قابلمه اضافه کنید.
زمان دقیق آبکش کردن به نوع برنج بستگی دارد، اما دانههای برنج باید بیرون نرم و مغز آن کمی سفت باشد. مانی پلو در مرحله دم کشیدن نیز پخته میشود، بنابراین نباید برنج را در این مرحله بیش از حد نرم کنید.
مرحله پنجم: رشته پلویی را اضافه کنید
وقتی برنج تقریباً به مرحله آبکش کردن رسید، رشتههای پلویی خردشده را اضافه کنید. رشته معمولاً به زمان پخت زیادی نیاز ندارد. بنابراین آن را در اواخر مرحله جوشیدن برنج اضافه کنید و اجازه دهید چند دقیقه همراه برنج حرارت ببیند. بعد از آن، برنج، لپه و رشته را با هم آبکش کنید. اضافه کردن رشته در انتهای پخت باعث میشود رشتهها بیش از حد نرم نشوند و در مانی پلو حالت خود را حفظ کنند.
مرحله ششم: مانی پلو را لایهلایه داخل قابلمه بریزید
قابلمه را روی حرارت قرار دهید و کمی روغن کف آن بریزید. برای تهدیگ میتوانید از حلقههای سیبزمینی استفاده کنید. سیبزمینیها را پوست بگیرید و به صورت ورقههای نسبتاً نازک برش بزنید. آنها را کف قابلمه بچینید.
حالا مقداری از مخلوط برنج، لپه و رشته را روی سیبزمینیها بریزید. مقداری مرغ زعفرانی روی آن پخش کنید و دوباره یک لایه از مخلوط برنج اضافه کنید. این کار را ادامه دهید تا مواد تمام شوند. لازم نیست همه مرغ را بین لایهها بریزید؛ مقداری از آن را برای تزئین نهایی کنار بگذارید.
مرحله هفتم: زعفران و دمکنی را اضافه کنید
در پایان، چند قاشق زعفران دمکرده را روی سطح برنج بریزید. اگر عطر زیره را دوست دارید، میتوانید مقدار کمی زیره سیاه نیز روی برنج بپاشید. استفاده از زیره در برخی دستورهای مانی پلو بهصورت اختیاری پیشنهاد شده است.
درب قابلمه را با دمکنی بپوشانید و ابتدا چند دقیقه حرارت را کمی بیشتر کنید تا بخار داخل قابلمه ایجاد شود. سپس شعله را کم کنید و اجازه دهید مانی پلو حدود ۳۵ تا ۴۵ دقیقه با حرارت ملایم دم بکشد.
مرحله هشتم: مانی پلو را سرو کنید
بعد از اینکه برنج کاملاً دم کشید، قابلمه را چند دقیقه کنار بگذارید. مقداری از برنج زعفرانی را جدا کنید و در صورت تمایل با کمی زرشک و کشمش مخلوط کنید. سپس مانی پلو را در دیس بکشید. در پایان، مرغ زعفرانی، زرشک، کشمش و برنج زعفرانی را روی غذا بریزید.
فوتوفن مانی پلو خوشمزه و مجلسی
- اگر رشته مدت زیادی در آب جوش بماند، احتمال نرم و خمیری شدن آن بیشتر میشود.
- تفت کوتاه مرغ پخته با زعفران باعث میشود رنگ و عطر آن در مانی پلو بیشتر به چشم بیاید.
- برای تفت کشمش حرارت متوسط رو به کم کافی است.
- تفت کوتاه برای زرشک مناسبتر است.
- برای تهیه مانی پلو بهتر است سراغ خرید برنج ایرانی بروید. همچنین برنج را کمی زنده آبکش کنید، چون برنج و رشته در زمان دم کشیدن نیز به پخت خود ادامه میدهند و اگر بیش از حد پخته شوند، مانی پلو شفته میشود.
- این کار کمک میکند سیبزمینیها بعد از دم کشیدن راحتتر از کف قابلمه جدا شوند.
- بخشی از زعفران را برای مرغ و بخشی را برای برنج کنار بگذارید تا عطر آن در کل غذا بهتر پخش شود.
- بهترین انتخاب در خرید مرغ برای این غذا سینه مرغ است؛ چون میتوانید آن را بهراحتی ریشریش کنید و لابهلای برنج قرار دهید.
مانی پلو دامغانی با مرغ چه تفاوتی با رشته پلو دارد؟
هر دو غذا با رشته پلویی و برنج درست میشوند، اما مانی پلو ترکیب متفاوت و کاملتری دارد. لپه، کشمش و زرشک از مواد شاخصی هستند که در دستورهای مانی پلو در کنار برنج و رشته استفاده میشوند. همچنین این غذا در دامغان با گوشت یا مرغ تهیه میشود. به همین دلیل، مانی پلو را میتوان پلویی رنگارنگ دانست که مزهای شیرین و ترش دارد.
سوالات متداول
آیا لپه را باید جداگانه بپزیم؟
بله، بهتر است لپه ابتدا جداگانه پخته شود تا میزان پخت آن را کنترل کنید. سپس در اواخر پخت برنج همراه آن قرار میگیرد.
مانی پلو را با مرغ ریشریش درست کنیم یا تکهای؟
هر دو روش امکانپذیر است، اما مرغ ریشریششده برای این دستور گزینه مناسبی است؛ زیرا میتوان آن را بین لایههای برنج پخش کرد و در پایان نیز مقداری از آن را برای تزئین روی غذا قرار داد.
آیا استفاده از زعفران در مانی پلو ضروری است؟
برای تهیه غذا الزامی نیست، اما زعفران عطر و رنگ بسیار خوبی به مرغ و برنج میدهد و برای یک مانی پلو مجلسی انتخاب مناسبی است.
چرا مانی پلو شفته میشود؟
مهمترین دلیل میتواند پخت بیش از اندازه برنج، لپه یا رشته باشد. هر سه ماده قبل از دم کشیدن باید تا حد مشخصی پخته شوند، چون مرحله دم کشیدن نیز باعث نرمتر شدن آنها خواهد شد.
چرا رشتهها خمیر میشوند؟
احتمالاً رشته زودتر از زمان مناسب وارد قابلمه شده یا بیش از اندازه جوشانده شده است. رشته را بهتر است در چند دقیقه پایانی پخت برنج اضافه کنید.
آیا میتوان به جای سینه مرغ از ران استفاده کرد؟
بله. سینه مرغ برای ریشریش کردن و ترکیب با برنج گزینه راحتی است، اما ران مرغ نیز میتواند استفاده شود و معمولاً بافت نرمتری دارد.
آیا میتوان مانی پلو را بدون مرغ درست کرد؟
بله. مانی پلو در برخی دستورها بدون مواد گوشتی نیز تهیه میشود و در منابع مختلف نسخههای گوشتی و مرغی برای آن دیده میشود.
