پلوپز برای بسیاری از افراد وسیلهای است که تنها برای پخت برنج مورد استفاده قرار میگیرد، اما قابلیتهای این دستگاه بسیار فراتر از پخت برنج است. مدلهای جدیدتر را میتوان برای تهیه غذاهای مختلفی مانند سوپ، اوتمیل، گوشت، ماهی و حتی کیک نیز بهکار برد.
پلوپز علاوه بر انواع برنج، برای پخت غلاتی مانند کینوا، جو و برنج قهوهای نیز مناسب است. همچنین بسیاری از مدلها پس از پایان پخت، غذا را برای مدتی گرم نگه میدارند؛ قابلیتی که میتواند آمادهسازی وعدههای غذایی را بدون نیاز به مراقبت مداوم آسانتر کند. در ادامه، برخی از کاربردهای کمتر شناختهشده پلوپز را معرفی خواهیم کرد.
۱. اوتمیل
پخت اوتمیل روی اجاق معمولاً به مراقبت و همزدن مداوم نیاز دارد و در صورت بیتوجهی ممکن است ته بگیرد یا سر برود. پلوپز میتواند این فرایند را سادهتر کند. برای تهیه اوتمیل کافی است مواد لازم داخل دستگاه قرار گیرد و برنامه مخصوص فرنی یا Porridge انتخاب شود. در مدلهایی که قابلیت تنظیم زمان دارند، میتوان مدت پخت را متناسب با مقدار مواد و دستور غذا تنظیم کرد.
۲. سوپ
پلوپز برای تهیه مقدار کمی سوپ نیز گزینه مناسبی است، بهویژه زمانی که نیازی به پخت سوپ در یک قابلمه بزرگ وجود ندارد. سبزیجات، پاستای ریز و آب مرغ یا آب سبزیجات را میتوان داخل قابلمه پلوپز قرار داد، حالت پخت مناسب را انتخاب کرد و زمان پخت را بر اساس دستور غذا تنظیم کرد. یکی از مزایای این روش آن است که بسیاری از پلوپزها پس از پایان پخت، غذا را در دمای مناسب گرم نگه میدارند. برخی غذاهای ساده مانند مکاندچیز نیز با همین روش قابل تهیه هستند.
۳. گوشت و ماهی
پلوپز ممکن است در نگاه اول وسیلهای مناسب برای پخت گوشت به نظر نرسد، اما برخی مدلها امکان پخت گوشت را نیز فراهم میکنند. برای تهیه گوشت، میتوان تکههای خام گوشت را همراه با مقداری آب یا آب گوشت داخل دستگاه قرار داد و اجازه داد برای مدت کافی بپزند. پخت طولانیتر به نرم شدن گوشت کمک میکند و در نهایت میتوان آن را بهراحتی ریشریش کرد.
ماهی و سبزیجات را نیز میتوان همزمان با برنج آماده کرد. برای این کار، برنج و آب در قسمت اصلی دستگاه قرار میگیرند و فیله ماهی و سبزیجات داخل سبد بخارپز گذاشته میشوند. به این ترتیب، چند بخش از یک وعده غذایی بهصورت همزمان آماده میشوند و برای پخت آنها تنها به یک دستگاه نیاز است.
زمان پخت باید بر اساس نوع و اندازه مواد تنظیم شود. برای نمونه، گوشت خورشتی به زمان بیشتری نیاز دارد، در حالی که فیله ماهی و سبزیجات نازک معمولاً در مدت زمان معمول پخت برنج آماده میشوند.
۴. تخممرغ
سبد بخارپز پلوپز برای تهیه تخممرغ نیز کاربرد دارد. حدود یک بند انگشت آب داخل دیگ ریخته میشود، تخممرغها در سبد بخارپز قرار میگیرند و دستگاه برای حدود ۱۰ دقیقه تنظیم میشود. البته زمان دقیق پخت به مدل پلوپز و میزان پخت موردنظر بستگی دارد. با تنظیم زمان مناسب، میتوان تخممرغهایی با زرده نرم و کرمی تهیه کرد.
۵. کیک و نان
پلوپز برای پخت برخی انواع کیک و نان نیز قابل استفاده است. در این روش، مایه کیک داخل قابلمه پلوپز قرار میگیرد و دستگاه روی حالت پخت مناسب تنظیم میشود.
از پلوپز نمیتوان برای تمام انواع کیک استفاده کرد، اما کیک شکلاتی و نان موزی معمولاً در آن بافتی نرم و مرطوب پیدا میکنند. حتی امکان تهیه چیز کیک ژاپنی با پلوپز نیز وجود دارد. در مدلهایی که امکان تنظیم زمان وجود دارد، میتوان مدت پخت را مشابه زمان موردنیاز در فر در نظر گرفت و در صورت نیاز آن را تغییر داد.
با این حال، پیش از استفاده از پلوپز برای تهیه غذاهایی غیر از برنج، بهتر است دفترچه راهنمای دستگاه مطالعه شود؛ زیرا قابلیتها، برنامههای پخت و محدودیتهای مدلهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارند.
پلوپز چه تفاوتی با سایر دستگاههای پختوپز دارد؟
پلوپز در مدلهای مختلفی عرضه میشود و تفاوت قابلتوجهی میان مدلهای ساده و پیشرفته آن وجود دارد. مدلهای پایه معمولاً امکانات محدودی دارند، در حالی که مدلهای پیشرفتهتر برنامههای پخت متنوعی دارند و برای تهیه غذاهای بدون برنج نیز قابل استفاده هستند. بهطور کلی، یک پلوپز مناسب، بهویژه برای پخت انواع غلات، میتواند مزایایی نسبت به قابلمه معمولی، آرامپز یا مولتیکوکر داشته باشد.
آرامپزها معمولاً تنها یک یا دو حالت پخت، مانند حرارت زیاد و کم، دارند. پلوپزهای معمولی نیز اغلب دو حالت اصلی پخت و گرم نگهداشتن یا خاموش شدن دارند، اما پس از آماده شدن برنج، دستگاه بهطور خودکار به حالت گرم نگهداشتن یا خاموشی تغییر وضعیت میدهد. این قابلیت احتمال ته گرفتن یا سوختن برنج را تا حد زیادی کاهش میدهد و نیاز به نظارت مداوم را کمتر میکند.
یکی دیگر از مزایای پلوپزهای جدید، برخورداری از برنامههای پخت از پیش تنظیمشده است. بسیاری از مدلها برای انواع برنج و غذاهایی مانند فرنی، برنامههای اختصاصی و تکدکمهای دارند که هرکدام با زمان و دمای متفاوتی عمل میکنند.
این دستگاه علاوه بر پخت گوشت، برای تخمیر برخی مواد غذایی نیز کاربرد دارد و گوشت تهیهشده در آن معمولاً بسیار نرم و لطیف میشود. مدلهای پیشرفتهتر به یک ریزپردازنده داخلی مجهز هستند که در طول فرایند پخت، زمان و دما را بهصورت خودکار تنظیم میکند. در نتیجه، شرایط پخت متناسب با نوع غذا تغییر میکند تا برنج یا سایر غلات به شکل مطلوبتری آماده شوند.
با انتخاب برنامه مناسب، میتوان دستگاه را بدون نیاز به کنترل مداوم زمان و دما به حال خود گذاشت تا فرایند پخت را بهطور خودکار انجام دهد. با این حال، همه پلوپزها برای انجام تمام این کارها مناسب نیستند. مدلهای ساده و تکدکمهای معمولاً فاقد برنامههای متنوع، تایمر یا قابلیتهای پیشرفته هستند. بنابراین، هنگام انتخاب پلوپز باید ظرفیت دستگاه، برنامههای موجود و توصیههای سازنده درباره کاربردهای آن مورد توجه قرار گیرد.
نکات مهم برای استفاده از پلوپز
رعایت چند نکته ساده میتواند به بهبود کیفیت پخت انواع غذا در پلوپز و جلوگیری از اشتباهات رایج هنگام استفاده از پلوپز کمک کند.
استفاده از پیمانه مخصوص دستگاه
یکی از نکات مهم برای دستیابی به نتیجه مطلوب در پخت برنج و سایر غلات، استفاده از پیمانهای است که همراه پلوپز ارائه میشود. دلیل این موضوع آن است که مقدار برنج با همین پیمانه اندازهگیری میشود و سپس میتوان بر اساس خطوط مشخصشده داخل قابلمه، میزان مناسب آب را تعیین کرد.
روشهایی مانند اندازهگیری آب با بند انگشت، اگرچه رایج هستند، اما ممکن است میزان آب موردنیاز را با دقت کافی مشخص نکنند. این موضوع بهویژه هنگام تغییر مقدار برنج اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا نسبت آب و برنج ممکن است تغییر کند و نتیجه نهایی هر بار متفاوت باشد.
از پر کردن بیش از ظرفیت دستگاه خودداری کنید
ظرفیت هر پلوپز محدود است و نباید بیش از مقدار توصیهشده توسط سازنده مواد داخل آن قرار داد. هنگامی که مقدار زیادی ماده غذایی همراه با برنج در دیگ ریخته شود، دانههای برنج فضای کافی برای جابهجایی نخواهند داشت و ممکن است بهدرستی پخته نشوند. همچنین افزودن مقدار زیادی سس به برنج خام توصیه نمیشود. سس ممکن است در قسمت پایینی دیگ جمع شود و در طول پخت باعث ته گرفتن یا سوختن مواد شود.
استفاده از قابلیت زمانبندی پخت
قابلیت زمانبندی پخت یکی از قابلیتهای کاربردی پلوپزهای مجهز به این ویژگی است. با استفاده از آن میتوان زمان شروع پخت را از قبل تنظیم کرد تا غذا در ساعت موردنظر آماده باشد. برای مثال، میتوان پلوپز را بهگونهای تنظیم کرد که برنج هنگام بازگشت از محل کار آماده باشد یا اوتمیل صبحانه در زمان بیدار شدن آماده شود. بسیاری از پلوپزها پس از پایان فرایند پخت نیز بهطور خودکار وارد حالت گرم نگهداشتن میشوند و غذا را تا زمان سرو گرم نگه میدارند.
تمیز کردن درِ داخلی پلوپز
تمیز کردن درِ داخلی پلوپز یکی از نکات مهم در نگهداری این دستگاه است. باقی ماندن رطوبت و مواد غذایی در این قسمت میتواند به ایجاد کپک و بوی نامطبوع منجر شود و در نهایت روی کیفیت غذای بعدی تأثیر بگذارد.
در مدلهایی که درِ داخلی قابلیت جدا شدن دارد، این بخش باید بهطور مرتب جدا، شسته و کاملاً خشک شود و سپس در جای خود قرار گیرد. نحوه جدا کردن در داخلی در مدلهای مختلف متفاوت است، بنابراین بهتر است دستورالعمل سازنده برای این کار بررسی شود.
جمعبندی
پلوپز دیگر صرفاً دستگاهی برای پخت برنج نیست. بسته به مدل و امکانات، میتوان از آن برای تهیه اوتمیل، انواع سوپ، انواع گوشت، ماهی، سبزیجات و حتی برخی انواع کیک و نان استفاده کرد. برنامههای از پیش تنظیمشده، قابلیت گرم نگهداشتن غذا و در مدلهای پیشرفتهتر، تنظیم خودکار دما و زمان، استفاده از این دستگاه را آسانتر کردهاند.
در کنار انتخاب مدل مناسب، رعایت نکاتی مانند استفاده از پیمانه مخصوص، توجه به ظرفیت دستگاه، استفاده صحیح از قابلیت زمانبندی پخت و تمیز کردن منظم درِ داخلی نیز اهمیت دارد. رعایت همین موارد ساده میتواند هم کیفیت غذا را بهتر کند و هم عمر مفید دستگاه را افزایش دهد.
