وقتی صبح از خواب بیدار می‌شویم، ممکن است بدنمان کمی کم‌آب شده باشد. همین کم‌آبی خفیف گاهی با خستگی، کاهش انرژی یا مشکلات گوارشی همراه است. نوشیدن یک لیوان آب در ابتدای روز می‌تواند به تأمین مایعات بدن کمک کند، گوارش را در وضعیت بهتری قرار دهد و باعث شود روز را با احساس هوشیاری بیشتری آغاز کنید.
آیا نوشیدن آب در صبح انرژی را بیشتر می‌کند؟
آب کافی برای حفظ هوشیاری و تمرکز اهمیت دارد. وقتی بدن مایعات کافی دریافت نمی‌کند، عملکرد ذهنی هم ممکن است افت کند و فرد احساس خستگی، گیجی یا کاهش تمرکز داشته باشد.
در یک مطالعه، پژوهشگران دریافتند افرادی که ۱۲ ساعت مایعات ننوشیده بودند، نسبت به زمانی که بدنشان آب کافی داشت، واکنش‌های کندتری نشان می‌دادند، بیشتر احساس خستگی می‌کردند و عملکرد ضعیف‌تری در حافظه و توجه داشتند. در مطالعه‌ای دیگر، مشخص شد نوشیدن حدود ۵۰۰ میلی‌لیتر آب، معادل دو لیوان، پیش از خواب و دوباره پس از بیدار شدن، ممکن است هوشیاری و سرعت واکنش را بهبود دهد.
بااین‌حال، نباید انتظار داشت آب، هر نوع خستگی را برطرف کند. اگر بی‌حالی شما از کم‌خوابی، استرس یا یک مشکل جسمی ناشی شود، نوشیدن آب احتمالاً تأثیر چشمگیری نخواهد داشت. اما اگر کم‌آبی دلیل خستگی باشد، تأمین مایعات موردنیاز بدن می‌تواند کمک‌کننده باشد.
نوشیدن آب در صبح چه تأثیری بر گوارش دارد؟
آب برای حرکت طبیعی غذا و مواد زائد در دستگاه گوارش ضروری است. وقتی مایعات کافی دریافت نمی‌کنید، حرکت مدفوع ممکن است کند شود و احتمال یبوست افزایش پیدا کند.
آب همچنین به نرم ماندن مدفوع کمک می‌کند و دفع آن را آسان‌تر می‌سازد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند افرادی که مایعات کافی و غذاهای سرشار از آب، مانند میوه‌ها و سبزیجات، مصرف می‌کنند، کمتر دچار یبوست می‌شوند. هرچه دریافت این مایعات بیشتر باشد، این خطر نیز کاهش پیدا می‌کند.
در فرایند هضم، روده کوچک آب را از جریان خون به داخل دستگاه گوارش منتقل می‌کند تا به تجزیه و پردازش غذا کمک شود.
برخی افراد متوجه می‌شوند که نوشیدن آب در صبح به حرکت روده و دفع کمک می‌کند؛ به‌ویژه اگر این کار را با کمی فعالیت بدنی یا نوشیدن قهوه همراه کنند. البته اگر در طول روز آب کافی می‌نوشید، ممکن است نوشیدن آب در ساعت‌های ابتدایی صبح تغییر محسوسی در عملکرد گوارشتان ایجاد نکند.
آیا نوشیدن آب بلافاصله پس از بیدار شدن ضروری است؟
نوشیدن آب در صبح عادت خوبی است، اما زمان نوشیدن آب به‌اندازه مقدار کلی مایعات دریافتی در طول روز اهمیت ندارد.
به‌طور میانگین، زنان به حدود ۱۱.۵ فنجان و مردان به حدود ۱۵.۵ فنجان آب در روز نیاز دارند. این اعداد فقط به آب خالی مربوط نمی‌شوند و مایعات موجود در نوشیدنی‌ها و مواد غذایی را نیز شامل می‌شوند.
البته بخشی از آب موردنیاز بدن از طریق غذاهایی مانند میوه‌ها، سبزیجات و سوپ تأمین می‌شود. به همین دلیل، مقدار مایعاتی که باید در طول روز بنوشیم، معمولاً کمتر است و حدود ۹ فنجان برای زنان و ۱۳ فنجان برای مردان می‌شود.
بنابراین، شروع روز با یک لیوان آب می‌تواند راه ساده‌ای برای تأمین بخشی از نیاز روزانه باشد؛ به‌خصوص برای کسانی که در طول روز معمولاً نوشیدن آب را فراموش می‌کنند.
صبح‌ها چه مقدار آب بنوشیم؟
برای بیشتر افراد، نوشیدن یک لیوان آب، حدود ۲۴۰ تا ۴۷۰ میلی‌لیتر، شروع مناسبی است. نیازی نیست بلافاصله پس از بیدار شدن مقدار زیادی آب بنوشید. نوشیدن حجم زیاد آب در یک نوبت نه‌تنها ضرورتی ندارد، بلکه ممکن است باعث احساس سنگینی یا ناراحتی معده شود.
با وجود باورهای رایج، برخی ادعاها درباره آب خوردن در صبح هنوز پشتوانه علمی محکمی ندارند:
- آب گرم متابولیسم را بالا می‌برد: دمای آب تأثیر قابل‌توجهی بر سوخت‌وساز بدن ندارد.
- آب سرد برای گوارش مضر است: بسیاری دنبال این هستند که بدانند آب سرد بهتر است یا آب هم‌دمای محیط؟ شواهد قوی‌ای وجود ندارد که نشان دهد آب سرد به هضم آسیب می‌زند. یک مطالعه کوچک نشان داده است که آب بسیار سرد ممکن است حرکت معده را کمی کند و اشتها را کاهش دهد، اما شواهد موجود در این زمینه محدود است. از نظر تأمین آب بدن نیز آب سرد و آب با دمای اتاق تفاوتی ندارند.
- هرچه آب بیشتری بنوشیم، سالم‌تر خواهیم بود: پس از تأمین نیاز بدن، نوشیدن آب اضافی فایده سلامتی بیشتری ایجاد نمی‌کند. در موارد نادر، مصرف بیش‌ازحد آب می‌تواند غلظت سدیم خون را کاهش دهد و تعادل مایعات بدن را مختل کند.
البته میزان مناسب مصرف مایعات برای همه یکسان نیست. افرادی که به نارسایی قلبی یا بیماری کلیوی مبتلا هستند، یا پزشک مصرف مایعات را برایشان محدود کرده است، باید درباره میزان مصرف آب در روز با پزشک خود مشورت کنند.
برای بیشتر بزرگسالان سالم، توجه به احساس تشنگی راهنمای مناسبی برای نوشیدن آب است. رنگ زرد کم‌رنگ ادرار معمولاً نشان می‌دهد بدن آب کافی دریافت کرده است؛ درحالی‌که ادرار تیره‌تر می‌تواند نشانه نیاز به مصرف مایعات بیشتر باشد.
نوشیدن آب در صبح برای چه کسانی مفیدتر است؟
تأثیر نوشیدن آب در ابتدای روز برای همه یکسان نیست. افرادی که معمولاً مایعات کافی دریافت نمی‌کنند، ممکن است بیشتر متوجه فواید آن شوند. نوشیدن آب در صبح احتمالاً برای این افراد مفیدتر است:
- افرادی که در طول روز آب کافی نمی‌نوشند
- کسانی که مستعد یبوست هستند
- افرادی که صبح‌ها با احساس کسالت و بی‌حالی از خواب بیدار می‌شوند
- سالمندانی که ممکن است احساس تشنگی را مانند گذشته تجربه نکنند
در مقابل، این افراد ممکن است تغییر چشمگیری احساس نکنند:
- کسانی که از قبل مایعات موردنیاز روزانه خود را دریافت می‌کنند
- افرادی که بیشتر آب روزانه‌شان را در ساعات پایانی شب می‌نوشند
- کسانی که خستگی آن‌ها به کم‌خوابی یا مشکلات جسمی مربوط است
در نهایت، نوشیدن آب در ابتدای روز یک عادت ساده و مفید است، اما قرار نیست به‌تنهایی معجزه کند. مهم‌تر از زمان نوشیدن آب، این است که در طول روز مایعات کافی دریافت کنید. اگر آب خالی برایتان جذاب نیست، می‌توانید با خرید آب معدنی و اضافه کردن کمی لیمو به آن یک نوشیدنی لذیذ درست کنید، دمنوش گیاهی بنوشید یا خوراکی‌های سرشار از آب، مانند میوه‌ها، را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
