یتیمچه یکی از غذاهایی است که به راحتی می‌توان آن را درست کرد و طعم خوشمزه آن باعث می‌شود تا افراد بسیاری به آن علاقه داشته باشند. اصلی‌ترین مواد تشکیل دهنده این غذای خوشمزه ایرانی بادمجان، گوجه فرنگی و سیر هستند. این غذا کالری پایینی دارد. اما برای مجلسی‌تر کردن این غذا می‌توان از گوشت خورشتی یا گوشت چرخ کرده استفاده کرد. در این مطلب قصد داریم در خصوص طرز تهیه یتیمچه نکاتی را بیان کنیم و دستور پخت یتیمچه مجلسی و خانگی را با هم مرور کنیم. این غذا می‌تواند گزینه‌ای عالی و سبک برای مواقعی باشد که پاسخ سوال «شام چی درست کنم؟» را نمی‌دانید.
مواد لازم برای تهیه یتیمچه
همان طور که گفتیم یتیمچه مجلسی و خانگی تفاوت بسیار زیادی با یکدیگر ندارند و عمده‌ترین تفاوت آن‌ها وجود گوشت چرخ کرده یا خورشتی در یتیمچه مجلسی است. محبوب‌ترین و بهترین دستور پخت یتیمچه خانگی عبارت‌اند از:
- بادمجان: 4 عدد بزرگ
- گوجه فرنگی: 4 عدد متوسط
- پیاز: 2 عدد متوسط
- سیر: 4 حبه
- نمک، فلفل، زردچوبه و روغن: به میزان لازم
طرز تهیه یتیمچه
درست کردن یتیمچه کار بسیار سختی نیست اما باید به برخی نکات دقت داشت. زمان آماده سازی این غذا با بادمجان 30 دقیقه، زمان پخت آن 1 ساعت، دارای 110 کالری و برای 4 نفر آماده شده است. مراحل تهیه یتیمچه خانگی به شرح زیر است.
مرحله اول: آماده کردن مواد
برای درست کردن یتیمچه ابتدا باید پوست بادمجان‌ها گرفته شود. پس از آن بادمجان‌ها را به خوبی شسته و با یک دستمال تمیز آن‌ها را خشک کنید. بعد از این که بادمجان‌ها به خوبی خشک شدند، آن‌ها را از وسط نصف می‌کنیم و با کمک تخته آشپزخانه آن‌ها را به قطعات 2 تا 3 سانتی‌متری خرد می‌کنیم تا قطعاتی مکعبی داشته باشیم.
برای گرفتن تلخی بادمجان، مقداری نمک روی آن‌ها بپاشید و اجازه دهید حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بمانند. سپس بادمجان‌ها را آبکشی کنید و با دستمال تمیز کاملاً خشک کنید تا آماده پخت شوند.
پس از خرد کردن بادمجان‌ها باید پیاز را بشوییم، پوست آن را جدا کنیم و به صورت نگینی پیاز را خرد کنیم. سیرها را هم پس از شستن و گرفتن پوستشان خرد می‌کنیم. گوجه ها را هم شسته و آن‌ها را به شکلی ریز خرد می‌کنیم.
مرحله دوم: تفت دادن مواد
پیازهای خرد شده را در یک ماهیتابه سرخ کنید تا رنگ آن‌ها طلایی شود. زمانی که پیازها طلایی شد آن‌ها را از ماهیتابه خارج می‌کنیم و سیرها را تفت می‌دهیم. در حالی که سیرها را تفت می‌دهیم بادمجان را هم به ماهیتابه اضافه می‌کنیم تا سرخ شوند. پس از این که بادمجان‌ها سرخ شدند پیازها را هم به محتویات تابه اضافه می‌کنیم. در حالی که محتویات تابه در حال سرخ شدن هستند گوجه فرنگی‌ها را به محتویات ماهیتابه اضافه می‌کنیم.
مرحله سوم: افزودن چاشنی
به مواد داخل ماهیتابه به میزان لازم نمک، فلفل و زردچوبه اضافه می‌کنیم. آن‌ها را به خوبی به هم می‌زنیم و نصف لیوان آب داغ روی محتویات می‌ریزیم و در ماهیتابه را می‌بندیم. شعله را بسیار کم می‌کنیم و می‌گذاریم که مواد به خوبی پخته شوند.
مرحله چهارم: پخت غذا
پس از اینکه بادمجان‌ها و سایر مواد به‌خوبی پختند و مقداری از آب اضافی غذا تبخیر شد، در صورت تمایل یک قاشق غذاخوری رب گوجه‌فرنگی به آن اضافه کنید. رب را با مواد مخلوط کنید و اجازه دهید حدود ۲ تا ۳ دقیقه روی حرارت ملایم تفت بخورد تا بوی خامی آن گرفته شود و رنگ و طعم بهتری پیدا کند. سپس مواد را به‌آرامی هم بزنید و اجازه دهید غذا چند دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بماند تا جا بیفتد.
چطور یتیمچه مجلسی درست کنیم؟
برای تهیه یتیمچه مجلسی به گوشت چرخ کرده نیز نیاز خواهید داشت. مواد لازم و دستور پخت این غذا را می‌توانید در ادامه مطلب مطالعه کنید.
موارد لازم برای تهیه یتیمچه مجلسی
- گوشت چرخ کرده: 200 گرم
- جعفری خرد شده: به مقدار لازم
- بادمجان: 2 عدد متوسط
- سیب زمینی: 1 عدد بزرگ
- پیاز: 1 عدد بزرگ و 1 عدد متوسط
- گوجه فرنگی: 1 عدد متوسط
- فلفل دلمه‌ای: 2 برش
- سیر: 4 حبه درشت
- رب گوجه فرنگی: 2 قاشق سوپ خوری
- زرد چوبه، نمک و فلفل: به میزان لازم
دستور پخت یتیمچه مجلسی
یتیمچه مجلسی یکی از خوشمزه‌ترین غذاها در لیست غذا با گوشت چرخ کرده و بادمجان است. برای تهیه یتیمچه مجلسی مراحل زیر را باید انجام داد.
مرحله اول: خرد کردن مواد
ابتدا بادمجان‌ها را پوست بگیرید، بشویید و کاملاً خشک کنید. سپس آن‌ها را به‌صورت حلقه‌ای یا نیم‌حلقه‌ای برش بزنید. برای گرفتن تلخی احتمالی، کمی نمک روی بادمجان‌ها بپاشید و اجازه دهید حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بمانند. سپس آن‌ها را آبکشی کرده و با دستمال خشک کنید.
سیب‌زمینی‌ها را پوست بگیرید و به حلقه‌های نسبتاً نازک برش بزنید. پیاز بزرگ را نیز حلقه‌ای خرد کنید. گوجه‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای را برش بزنید و سیرها را ریز خرد کنید.
برای آماده کردن گوشت، پیاز متوسط را رنده کنید و آب اضافی آن را بگیرید. سپس پیاز را با گوشت چرخ‌کرده، جعفری خردشده، کمی نمک، فلفل سیاه و زردچوبه مخلوط کنید و چند دقیقه ورز دهید تا مواد کاملاً یکدست شوند.
مرحله دوم: آماده کردن گوشت و چیدن مواد
گوشت را به شکل کوفته‌های کوچک یا تکه‌های نازک شبیه کتلت درآورید. این کار باعث می‌شود گوشت در زمان پخت یکنواخت‌تر بپزد.
کف یک تابه یا قابلمه نسبتاً پهن، کمی روغن بریزید. سپس حلقه‌های پیاز را به‌صورت یکدست کف ظرف بچینید. بادمجان‌ها، سیب‌زمینی‌ها، گوجه‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای را به‌ترتیب روی پیازها قرار دهید. در نهایت، تکه‌های گوشت را روی مواد بچینید.
مرحله سوم: آماده کردن سس و گرفتن خامی رب
برای تهیه سس، مقداری روغن در تابه‌ای کوچک بریزید و سیر خردشده و فلفل دلمه‌ای را کمی تفت دهید. سپس رب گوجه‌فرنگی را اضافه کنید و حدود ۲ تا ۳ دقیقه روی حرارت ملایم تفت دهید تا خامی رب گرفته شود و رنگ آن باز شود. در ادامه، حدود ۱ تا ۱٫۵ لیوان آب جوش به سس اضافه کنید و مواد را هم بزنید تا یکدست شوند. سس آماده‌شده را به‌آرامی روی مواد چیده‌شده در تابه بریزید.
مرحله چهارم: پخت یتیمچه
درب تابه را بگذارید و اجازه دهید یتیمچه حدود ۴۰ تا ۴۵ دقیقه روی حرارت ملایم بپزد. در این مدت، بادمجان، سیب‌زمینی و گوشت باید کاملاً پخته شوند و سس غذا به غلظت مناسبی برسد. اگر در طول پخت، آب غذا بیش از حد کم شد، کمی آب جوش اضافه کنید. در پایان، بهتر است مقدار سس باقی‌مانده کم و غلیظ باشد تا یتیمچه ظاهر و طعم بهتری پیدا کند.
مرحله پنجم: سرو یتیمچه مجلسی
پس از پخت کامل، تابه را از روی حرارت بردارید و اجازه دهید غذا چند دقیقه استراحت کند. سپس یتیمچه را به‌آرامی در ظرف سرو بکشید تا چیدمان مواد حفظ شود. می‌توانید آن را با کمی جعفری خردشده تزئین کنید و همراه نان تازه یا برنج سرو کنید. این غذا می‌تواند گزینه‌ای عالی و خوشمزه برای زمانی که نمی‌دانید ناهار چی بپزم؟
نکاتی در خصوص تهیه یتیمچه
- در برخی از شهرها به یتیمچه سیب زمینی هم اضافه می‌کنند برای این کار می‌توانید یک سیب زمینی بزرگ یا دو سیب زمینی متوسط را به صورت حبه‌ای خرد کنید و پس از سرخ کردن به محتویات غذا اضافه کنید.
- بهتر است قبل از تهیه این غذا از تلخ نبودن بادمجان‌ها مطمئن شوید. زیرا بادمجان‌های تلخ در مزه این غذا تأثیر نه چندان مطلوبی می‌گذارند.
- در برخی مناطق برای خوشمزه‌تر شدن یتیمچه به آن یک یا دو قاشق آبلیمو تازه نیز اضافه می‌کنند.
- برای تزئین یتیمچه می‌توانید از نعناع داغ، سیر داغ و کشک استفاده کنید.
- تهیه یتیمچه مجلسی که ما در این مطلب به آن اشاره کرده‌ایم به شهر تبریز اختصاص دارد و به آن یتیمچه تبریزی نیز می‌گویند.
- در یتیمچه اراکی علاوه بر بادمجان از کدو هم در تهیه غذا استفاده می‌کنند.
جمع‌بندی
یتیمچه غذای ساده و خوشمزه برای شام و ناهار است. در این مطلب طرز تهیه یتیمچه به دو روش خانگی و مجلسی را با هم مرور کردیم. شما با استفاده از چه دستوری یتیمچه درست می‌کنید. دستورهای پخت، نظرات و پیشنهادات خود را با ما در قسمت کامنت به اشتراک بگذارید.
