فشار خون بالا یکی از شایعترین مشکلات سلامت در جهان است که بسیاری با آن دستوپنجه نرم میکنند و که اگر بهموقع کنترل نشود، میتواند راه را برای بیماریهای قلبیعروقی باز کند. خوشبختانه، راهکارهایی طبیعی و کمهزینه برای کاهش طبیعی فشار خون و بهبود سلامت قلب وجود دارد. در کنار دارو و تغییر سبک زندگی، برخی دمنوشهای گیاهی میتوانند نقش مؤثری در کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب ایفا کنند. البته این دمنوشها جایگزین دارو یا تغییرات ضروری در سبک زندگی (مانند رژیم غذایی، خواب کافی و فعالیت بدنی) نیستند، اما میتوانند بخشی مؤثر از برنامه کنترل فشار خون باشند.
۱. دمنوش چای ترش
این چای از گلهای گیاه هیبیسکوس تهیه میشود و سرشار از آنتیاکسیدانهایی است که به سلامت قلب کمک میکنند. مطالعات نشان دادهاند که نوشیدن این دمنوش میتواند علاوهبر کاهش فشار خون، میزان کلسترول و تریگلیسیرید را هم پایین بیاورد.
در یکی از پژوهشها، افرادی که روزی دو فنجان از این دمنوش را به مدت یک ماه نوشیدند، کاهش قابل توجهی در فشار خونشان تجربه کردند؛ بهویژه در فشار سیستولیک (عدد بالایی فشار خون). نتایج نشان میدهند که چای ترش میتواند برای افرادی که در مراحل اولیه پُرفشاری خون هستند، مفید و حتی بهترین دمنوش برای فشار خون بالا باشد.
۲. دمنوش بابونه
بابونه گیاهی است با خواص ضدالتهابی و آرامبخش که ممکن است خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را کاهش دهد. از آنجایی که استرس، اضطراب و اختلال خواب از عوامل تشدیدکننده فشار خون هستند، بابونه میتواند با کمک به آرامش و بهبود کیفیت خواب، نقش مؤثری در تنظیم فشار خون ایفا کند.
پژوهشها نشان میدهند که خواص دمنوش بابونه بسیار زیاد است و این گیاه نهتنها به خواب بهتر کمک میکند، بلکه تأثیرات ضد فشار خونی هم دارد.
۳. چای سبز
چای سبز با کاهش فشار سیستولیک همراه است و این اثر عمدتاً به دلیل وجود ترکیباتی از نوع فلاونوئیدهای کاتچین است. اینکه چقدر چای سبز میتواند موثر باشد، بستگی به میزان مصرف، دفعات و مدت زمان استفاده دارد. مطالعات نشان دادهاند که خواص چای سبز برای فشار خون، در صورت مصرف مداوم و بلندمدت، بیشتر میشود.
همچنین مصرف منظم چای سبز با کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی نیز مرتبط است، بهویژه در افرادی که فشار خون آنها در محدوده پیشپُرفشاری یا پُرفشاری است.
۴. چای سیاه
چای سیاه نیز مانند چای سبز، حاوی ترکیباتی است که به شل شدن رگها کمک میکند و میتواند فشار خون را کاهش دهد. در یکی از مطالعات، افرادی که به مدت شش ماه روزانه سه فنجان چای سیاه نوشیدند، شاهد کاهش ۲ تا ۳ میلیمتر جیوهای در فشار خون سیستولیک و دیاستولیک بودند.
همچنین ارتباط مستقیمی بین خواص چای سیاه و مصرف آن و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی مشاهده شده است.
۵. دمنوش برگ زیتون
برگ درخت زیتون از گذشته برای کاهش فشار خون استفاده میشده و نتایج بررسیهای اخیر هم این خاصیت را تأیید میکند. در مرور ۱۲ مطالعه، مشخص شد که عصاره برگ زیتون میتواند فشار خون افراد مبتلا به پُرفشاری را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
در مطالعهای دیگر، افرادی که به مدت چهار هفته روزانه دو بار دمنوش برگ زیتون (هر بار ۵۰۰ میلیگرم) مصرف کردند، کاهش قابل توجهی در هر دو عدد فشار خون تجربه کردند. بعد از ۲۸ هفته، بیش از نیمی از شرکتکنندگان به سطح فشار خون طبیعی رسیدند.
۶. دمنوش زالزالک
این دمنوش از گیاهی گلدار از خانواده گلسرخیان تهیه میشود. در برخی مطالعات، مصرف مکملهای زالزالک (به شکل قرص یا عصاره) به مدت ۱۲ هفته، باعث کاهش فشار خون در افراد با پُرفشاری خفیف شده است. اما با این حال، در مورد دمنوش زالزالک هنوز شواهد کافی وجود ندارد و نیاز به پژوهشهای بیشتری است.
چند نکته مهم در مورد مقدار و مدت مصرف این دمنوشها
اثرگذاری دمنوش بر فشار خون به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل میزان فشار خون اولیه، شرایط جسمی فرد و نوع دمنوش مصرفی میشود. تاکنون دستورالعمل مشخصی درباره تعداد فنجانها یا مدت مصرف مشخص نشده است، اما برای مشاهده تأثیر قابل توجه، معمولاً نیاز به مصرف روزانه و مداوم در طول چند ماه وجود دارد.
توصیه پایانی
انواع دمنوش گیاهی میتوانند بخشی موثر از سبک زندگی سالم باشند. اما با این حال، بیشترین تأثیر زمانی دیده میشود که مصرف آنها با تغذیهای متعادل (سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل) و فعالیت بدنی منظم همراه باشد؛ حتی پیادهرویهای روزانه هم میتواند تفاوت چشمگیری روی سلامت قلب و عروق ایجاد کند.
در مورد دمنوشهایی که نام بردیم، دمنوشی را انتخاب کنید که نوشیدنش برایتان لذتبخش باشد، چون استمرار در مصرف مهم است. به کافئین موجود در بعضی دمنوشها نیز توجه داشته باشید، چون میتواند خواب را مختل کند و در صورت مصرف زیاد، فشار خون را بالا ببرد.
برخی دمنوشها ممکن است با داروها تداخل داشته باشند. اگر داروی خاصی مصرف میکنید، بهتر است پیش از استفاده روزانه از دمنوشهای گیاهی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
