یکی از ترندهای این سالها در وسایل آشپزخانه هواپز است، که در سالهای اخیر جای خود را در آشپزخانهها بهخوبی پیدا کردهاند و کار بسیاری را در آشپزی و اینکه غذا برای ناهار چی درست کنم؟ را راحت کرده است. پاسخ اینکه هواپز چیست؟ و چه کاری انجام میدهد را همه میدانیم؛ اما مهمترین نکته مثبت این وسیله این است که، هواپز این امکان را میدهد که هم غذاهای سالمتری آماده کنیم و هم گزینههای متنوعتری مثل سبزیجات سرخشده و یا حتی دسر با آن درست کنیم. اما با افزایش استفاده از این وسیله، تمیزکاری کردن آن هم به یک دغدغه تبدیل شده است.
یکی از راهحلهایی که به ذهن میرسد، استفاده از فویل آلومینیومی برای جمعکردن چربی و ذرات غذا است، اما آیا این کار ایمن است؟ پاسخ کوتاه این است: بله، در بسیاری از موارد میتوان از فویل آلومینیومی در هواپز استفاده کرد.
آیا استفاده از فویل در هواپز خطرناک است؟
برخلاف مایکروویو که استفاده از فویل در آن میتواند باعث جرقه و خطر شود، هواپز با گردش هوای داغ و نه امواج کار میکند. بنابراین، در بیشتر موارد و به شرط رعایت چند نکتهی ساده، استفاده از فویل در آن مشکلی ایجاد نمیکند.
برای مثال، هنگام پخت غذاهایی مانند ماهی که بافتی نرم دارند، استفاده از یک لایه فویل در کف سبد میتواند از له شدن یا چسبیدن غذا جلوگیری کند. اما با این حال، نباید فویل را بدون هیچ وزنی در دستگاه گذاشت. باید غذا روی فویل قرار بگیرد تا فویل ثابت بماند. در غیر این صورت، جریان هوا ممکن است آن را به سمت المنت گرمایشی بکشد و خطر سوختن یا حتی آتش گرفتن ایجاد کند.
همچنین همیشه بهتر است به توصیههای شرکت سازندهی دستگاه توجه کنید. برای نمونه، شرکت فیلیپس استفاده از فویل را پیشنهاد نمیکند، در حالیکه فریجیدر آن را مجاز میداند، به شرط آنکه فقط داخل سبد استفاده شود و نه کف محفظهی اصلی. دلیل این محدودیت آن است که فویل ممکن است مانع گردش آزادانهی هوا شود و در نتیجه، پخت غذا بهطور یکنواخت انجام نشود.
بهترین روش استفاده از فویل در هواپز چیست؟
اگر تصمیم دارید از فویل آلومینیومی استفاده کنید، فقط کف سبد هواپز و نه بخش زیرین دستگاه را با آن بپوشانید. چون جریان هوای گرم معمولاً از پایین آغاز میشود و اگر آن قسمت پوشیده شود، گردش هوا مختل شده و غذا بهدرستی نمیپزد.
از مقدار کمی فویل استفاده کنید و مراقب باشید مسیر عبور هوا و سطح غذا را نپوشاند. این کار باعث میشود هم تمیزکاری سادهتر و هم کیفیت پخت حفظ شود.
با رعایت این نکات ساده، میتوانید با خیال راحت از فویل در هواپز استفاده کنید و در عین حال، از عملکرد بهینهی دستگاه بهرهمند شوید.
چه زمانی استفاده از فویل در هواپز توصیه میشود؟
اگرچه برای پخت غذا در هواپز نیازی به فویل نیست، اما در بعضی موقعیتها مانند تهیهی پیش غذاهایی که میتوان با هواپز تهیه کرد، استفاده از آن میتواند کار را راحتتر کند و از ایجاد دردسرهای اضافی جلوگیری کند. در این موارد، استفاده از فویل توصیه میشود:
- غذاهای چسبناک یا دارای سس: وقتی غذا هنگام پخت مایع پس میدهد یا سطح آن چسبناک است، احتمال پاشیدن یا چکیدن مواد به کف دستگاه زیاد میشود. این مواد باعث ایجاد لکه میشوند و ممکن است بسوزند و دود تولید کنند. در چنین مواقعی، پوشاندن کف سبد با فویل کمک میکند تا هواپز تمیزتر بماند.
- غذاهای شکننده: بیرون آوردن برخی غذاها، مانند ماهی یا خوراکهایی با بافت نرم، از سبد هواپز بدون آنکه خرد شوند یا شکلشان به هم بخورد، گاهی کار آسانی نیست. وقتی کف سبد با فویل پوشیده شده باشد، میتوان غذا را راحتتر و سالمتر خارج کرد.
- غذاهایی با پوشش شکننده: خوراکهایی که با خردهنان یا پودر سوخاری پوشیده شدهاند، ممکن است در حین پخت خرد شوند. این خردهها از سوراخهای کف سبد عبور میکنند، ته دستگاه جمع میشوند و احتمال سوختنشان بالا است. استفاده از فویل، جلوی این اتفاق را میگیرد.
چه زمانی نباید از فویل در هواپز استفاده کرد؟
در کنار مزایایی که فویل دارد، در برخی موارد بهتر است اصلاً از آن در هواپز استفاده نکنید:
- مواد غذایی اسیدی: غذاهایی که حاوی مواد اسیدی هستند مثل گوجهفرنگی، سرکه یا آبلیمو میتوانند با فویل واکنش نشان دهند. این واکنش ممکن است باعث تجزیهی فویل شود و ذرات آن وارد غذا شوند. در چنین شرایطی، استفاده از کاغذ روغنی مخصوص پخت گزینهی مطمئنتری است.
- غذاهایی که نیاز به تمیزکاری خاص ندارند: اگر غذایی ساده و بدون سس یا خردهریز میپزید، بهتر است از فویل صرفنظر کنید. چون فویل میتواند جریان هوای داخل دستگاه را محدود کند و باعث شود غذا بهطور یکنواخت نپزد یا به اندازهی کافی برشته نشود.
آیا میتوان به جای فویل از کاغذ روغنی استفاده کرد؟
بله، استفاده از کاغذ روغنی در هواپز امکانپذیر است و در برخی موارد حتی بهتر از فویل عمل میکند. البته باید توجه داشت که هرگز نباید از کاغذ مومی استفاده کرد، چون پوشش مومی آن در دمای بالا ذوب میشود و ممکن است آتش بگیرد.
در مورد کاغذ روغنی هم، مانند فویل، باید حتماً غذا روی آن قرار بگیرد تا ثابت بماند. اگر کاغذ بدون وزن در سبد گذاشته شود، جریان هوا ممکن است آن را بلند کند و به المنت گرمایشی نزدیک کند، که خطرناک است.
چگونه هواپز را تمیز و سالم نگه داریم؟
برای شروع، بهتر است سراغ دستورپختهایی نروید که بیش از حد چرب یا پُر از سس هستند. این نوع غذاها معمولاً باعث آلودگی زیاد میشوند و در برخی موارد حتی ممکن است به دستگاه آسیب بزنند. اگر مطمئن نیستید چه غذایی با هواپز بپزید، مقاله «طرز تهیه ۱۲ شام خوشمزه با هواپز» میتواند برای شما مفید باشد.
برخلاف تصور، نیازی نیست بعد از هر بار استفاده، هواپز را کامل بشویید. بسیاری از سازندگان پیشنهاد میکنند هر چند بار یکبار دستگاه را تمیز کنید؛ بهویژه اگر غذای خشک یا کمچرب در آن پختهاید. سبد، سینی و محفظه را میتوان در ماشین ظرفشویی گذاشت، اما واحد اصلی دستگاه را نباید با آب شست. برای هرگونه ابهام، مراجعه به دفترچه راهنمای همان مدل دستگاه بهترین راهکار است.
با روکش نچسب چطور برخورد کنیم؟
داخل بیشتر هواپزها روکشی نچسب وجود دارد. این پوشش در برابر خراش حساس است. بنابراین، بههیچوجه نباید از قاشق فلزی، چاقو یا هر ابزار نوکتیزی برای جدا کردن غذا استفاده کرد. همینطور اسکاچ زبر، سیم ظرفشویی یا تمیزکنندههای خشن هم مناسب نیستند، چون ممکن است روکش را از بین ببرند.
بسیاری از ضدعفونیکنندهها هم برای سطوحی که با غذا در تماساند مناسب نیستند. قبل از استفاده از این مواد، برچسب آنها را بررسی کنید و مطمئن شوید برای سطحهای پختوپز تأیید شدهاند.
در عوض، یک راه ساده و بیخطر استفاده از ترکیب جوششیرین و آب است. خمیر حاصل را با اسفنج نرم روی سطح داخلی بکشید. این روش مؤثر است، بدون آنکه آسیبی به دستگاه وارد کند.
تمیزکاری را به دغدغه تبدیل نکنید
نگهداری درست از هواپز مهم است، اما نباید باعث شود از استفادهی آن صرفنظر کنید. دستورهای زیادی وجود دارند که هم خوشمزه هستند و هم بعد از پخت، نیاز به تمیزکاری خاصی ندارند. اگر انتخابتان درست باشد، هم از پخت غذا لذت میبرید، هم هواپزتان تمیز میماند.
سوالات متداول
کاغذ روغنی بهتر است یا فویل آلومینیومی؟
در بیشتر موارد، کاغذ روغنی انتخاب مناسبتری است. این کاغذ نه با مواد غذایی واکنش نشان میدهد، نه از دمای بالا آسیب میبیند. با این حال، اگر با غذایی سروکار دارید که خیلی چسبنده یا پُر از سس است و احتمال پخش شدنش زیاد است، یا اگر نیاز دارید چیزی را راحتتر از داخل دستگاه بیرون بیاورید، فویل میتواند کاربردیتر باشد.
برای پوشاندن کف هواپز از چه چیزی میتوان استفاده کرد؟
سه گزینهی رایج وجود دارد:
- کاغذ روغنی مخصوص پخت
- فویل آلومینیومی (مگر در مورد غذاهای اسیدی مثل گوجهفرنگی یا غذاهای ترش)
- ورق سیلیکونی مقاوم به حرارت
انتخاب بین این موارد بستگی به نوع غذا و حساسیت سطح پخت دارد.
آیا میتوان مرغ را در فویل پیچید و داخل هواپز پخت؟
بله، بهشرط آنکه فویل بهخوبی دور مرغ پیچیده شده باشد و به المنت گرمایشی نزدیک نشود. اما اگر مرغ با مواد ترش یا اسیدی مثل آبلیمو، پرتقال یا سرکه طعمدار شده، بهتر است به جای فویل از کاغذ روغنی استفاده شود. این کار از واکنش فلز با مواد غذایی جلوگیری میکند و طعم و کیفیت غذا را حفظ میکند.
