سرکه سیب یکی از آن خوراکیهای سنتی و مفید است که در آشپزی کاربردهای بسیاری دارد و در عین حال، سالها است بهعنوان یک گزینه طبیعی برای بهبود سلامت شناخته میشود. خواص سرکه سیب از کمک به هضم غذا گرفته تا نقش احتمالیاش در تنظیم قند خون و کاهش وزن بسیار است و سالها است که توجه پژوهشگران و طرفداران طب طبیعی را به خود جلب کرده است. یکی از ادعاهایی که درباره سرکه سیب مطرح میشود، تأثیر آن بر کاهش کلسترول خون است، که با توجه به شیوع گسترده بیماریهای قلبی-عروقی، نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
اما این ادعا تا چه اندازه پشتوانه علمی دارد؟ آیا واقعاً خرید سرکه و مصرف منظم سرکه سیب میتواند به کنترل چربی خون کمک کند، یا صرفاً با یک باور رایج اما غیرعلمی طرف هستیم؟ در این مقاله، با نگاهی دقیق به یافتههای علمی موجود، بررسی میکنیم که سرکه سیب دقیقاً چه نقشی در تنظیم کلسترول ایفا میکند و چه نکاتی را هنگام مصرف آن باید در نظر گرفت.
سرکه سیب تا چه اندازه میتواند کلسترول را کاهش دهد؟
بررسی نتایج چندین مطالعه بالینی نشان میدهد که مصرف منظم سرکه سیب میتواند کلسترول کل را بهطور میانگین حدود ۶ تا ۷ میلیگرم در دسیلیتر کاهش دهد. شاید این کاهش در نگاه اول چشمگیر نباشد، اما وقتی با تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم و حفظ وزن متعادل همراه شود، همین تغییر کوچک هم میتواند نقش مؤثری در کنترل کلسترول ایفا کند.
این اثر بیشتر در افرادی دیده شده که دچار کلسترول بالا یا دیابت نوع ۲ هستند. اما با این حال، به نظر نمیرسد سرکه سیب بتواند کلسترول LDL (معروف به بد) را کاهش دهد یا کلسترول HDL (خوب) را بالا ببرد.
یعنی در بهترین حالت، تأثیر آن بیشتر در کاهش کلی سطح کلسترول دیده میشود و نه در اصلاح کامل ترکیب چربی خون. اما با این وجود، حتی کاهش جزئی هم میتواند در کنار سایر تغییرات سبک زندگی، مفید واقع شود. البته بهتر است با یادگیری طرز تهیه سرکه سیب طبیعی در خانه، از مزایای آن بیشتر بهرهمند شود.
چطور سرکه سیب چنین اثری دارد؟
ماده فعال اصلی در سرکه سیب، اسید استیک است. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد این ترکیب میتواند تولید چربی در کبد را کاهش دهد و به دفع کلسترول از طریق صفرا کمک کند.
برخی مطالعات نیز احتمال دادهاند که سرکه سیب حساسیت به انسولین را بهبود میبخشد. این موضوع به کنترل بهتر قند خون کمک میکند و ممکن است بهطور غیرمستقیم بر سطح کلسترول هم اثر بگذارد. اما با این حال، بیشتر یافتههای قویتر تاکنون در مطالعات حیوانی بهدست آمدهاند. تحقیقات انسانی هنوز محدود و پراکنده است، بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت که مصرف سرکه سیب چقدر میتواند مؤثر باشد.
با این وجود، شواهد موجود نشان میدهد که سرکه سیب میتواند بهعنوان یک راهکار ملایم و طبیعی برای حمایت از سلامت متابولیک در نظر گرفته شود، حتی اگر تأثیر آن بر کلسترول بهتنهایی قابل توجه نباشد.
برای کلسترول بالا چه مقدار سرکه سیب باید مصرف شود؟
در اغلب مطالعات، شرکتکنندگان روزانه حدود یک قاشق غذاخوری یا کمتر سرکه سیب مصرف کردهاند. برای اینکه تأثیر آن دیده شود، معمولاً لازم است مصرف آن حداقل ۸ هفته ادامه داشته باشد.
رقیقکردن آن در آب رایجترین روش مصرف است که این کار نه فقط برای کاهش تندی طعم، بلکه برای محافظت از مینای دندان و معده در برابر خاصیت اسیدی آن است. اگر طعم آن برایتان ناخوشایند است، میتوانید آن را با کمی عسل ترکیب کرده یا به عنوان چاشنی سالاد استفاده کنید. مؤثر بودن آن به تلخبودن یا سختخوردن بودنش ربطی ندارد.
نکاتی برای مصرف ایمنتر سرکه سیب
مصرف مقدار کم سرکه سیب بهطور کلی بیخطر است، اما برخی نکات را باید در نظر داشت:
- سایش مینای دندان: مصرف بیشازحد یا بلندمدت ممکن است به مینای دندان آسیب برساند. ترکیب آن با آب و استفاده از نی میتواند این خطر را کاهش دهد.
- مشکلات گوارشی: برخی افراد ممکن است پس از مصرف دچار ناراحتی معده یا رفلاکس شوند. مصرف آن همراه با غذا یا رقیقکردن با آب میتواند کمککننده باشد.
در نهایت باید در نظر داشت که سرکه سیب جایگزین درمانهای اثباتشده برای کنترل کلسترول، مانند داروهای کاهنده چربی خون یا تغییرات اصولی در سبک زندگی نیست. بهتر است آن را بهعنوان مکملی کوچک در کنار روشهای علمی و مؤثر در نظر گرفت و از خواص آن مانند فایده سیب بهره برد.
